Roma
MÖ 133 - MS 395 · Roma dönemi Ege’sinde kamusal yapılar ve üretim, kentten kente başka bir ölçekte görünür. Aydın’ın kuzeyindeki Kestane Dağları’nın güney yamacında yer alan Tralleis, Üç Gözler kalıntılarını MS 2. yüzyılda yapılmış gymnasiumun parçası olarak taşır. Hamam, tiyatro, agora ve stadion da kentteki kamusal yapı çeşitliliğini gösterir. Penkalas/Kocaçay çevresindeki Aizanoi, Zeus Tapınağı ve tiyatro-stadyum düzeninden macelluma, köprülere, agoralara, hamamlara ve su yapılarına uzanan bir kent topluluğu sunar. Burada kamusal yaşam tek bir yapıda toplanmaz. Lykos/Çürüksu vadisindeki Laodikeia, Frigya, Lidya ve Karia’nın kesiştiği coğrafyada uzun bir yerleşim dizisinin içinden okunur; Roma dönemi bu katmanlardan biridir. Aphrodisias, antik kent ile yakındaki mermer ocaklarının aynı miras peyzajında buluştuğu bir örnektir. Ocakların yakınlığı yüksek nitelikli heykel üretimini desteklemiş; kazılmış atölyeler Roma dünyasındaki mermer işçiliğine dair önemli kanıt bırakmıştır. Tralleis’te gymnasium ve kamusal yapılar, Aizanoi’de geniş bir yapı topluluğu, Laodikeia’da vadinin uzun yerleşim katmanları, Aphrodisias’ta ise ocaklarla atölyeler öne çıkar. Bu yerel ölçekler, Roma Ege’sini mimari ve üretim ilişkileri üzerinden okumaya imkân verir.
Dönemi nasıl okuyabilirsiniz?
MÖ 133 - MS 395 aralığını kapsayan Roma dosyası, Ege'nin yerleşim, ulaşım, üretim ve inanç ağlarının uzun dönüşümü içindeki bir okuma durağıdır. Roma dönemi Ege’sinde kamusal yapılar ve üretim, kentten kente başka bir ölçekte görünür. Aydın’ın kuzeyindeki Kestane Dağları’nın güney yamacında yer alan Tralleis, Üç Gözler kalıntılarını MS 2. yüzyılda yapılmış gymnasiumun parçası olarak taşır. Hamam, tiyatro, agora ve stadion da kentteki kamusal yapı çeşitliliğini gösterir. Penkalas/Kocaçay çevresindeki Aizanoi, Zeus Tapınağı ve tiyatro-stadyum düzeninden macelluma, köprülere, agoralara, hamamlara ve su yapılarına uzanan bir kent topluluğu sunar. Burada kamusal yaşam tek bir yapıda toplanmaz. Lykos/Çürüksu vadisindeki Laodikeia, Frigya, Lidya ve Karia’nın kesiştiği coğrafyada uzun bir yerleşim dizisinin içinden okunur; Roma dönemi bu katmanlardan biridir. Aphrodisias, antik kent ile yakındaki mermer ocaklarının aynı miras peyzajında buluştuğu bir örnektir. Ocakların yakınlığı yüksek nitelikli heykel üretimini desteklemiş; kazılmış atölyeler Roma dünyasındaki mermer işçiliğine dair önemli kanıt bırakmıştır. Tralleis’te gymnasium ve kamusal yapılar, Aizanoi’de geniş bir yapı topluluğu, Laodikeia’da vadinin uzun yerleşim katmanları, Aphrodisias’ta ise ocaklarla atölyeler öne çıkar. Bu yerel ölçekler, Roma Ege’sini mimari ve üretim ilişkileri üzerinden okumaya imkân verir.. Dönem sınırları kesin bir kopuş gibi değil, farklı yerlerde farklı hızlarda değişen tarihsel katmanları birlikte görebilmek için kullanılır.
Aynı zaman aralığındaki kıyı, vadi ve iç kesim kayıtları tek bir gelişim çizgisine indirgenmez. Bölge, yer ve anlatı bağlantıları; benzerlikleri ve yerel farkları yan yana izlemek için kullanılır.
Bölgesel okumalar
Zaman tünelinde devam edin
Bu dönemin durakları
Dönem hikâyeleri
Araştırma zaman arşivi
- Aelius Aristides'in Roma İmparatoru Marcus Aurelius'u İkna Ederek İzmir'i Yeniden İnşa Ettirmesi (MS 178)
- Aizanoi Macellum Dünyanın İlk Borsa Yazıtı ve Tavan Fiyat Fermanı (MS 301)
- Aleksandria Troas Limanı: batıya açılan kıyı
- Aziz Paulus'un Koloselilere Mektubu ve Colossae Hristiyanlık Cemaati (MS 60)
- Aziz Paulus'un Thyateiralı Mor Kumaş Tüccarı Lidia ile Karşılaşması ve Vaftiz (MS 50)
- Bargylia Artemis Kindyas Kutsal Alanı Şenlikleri ve Pegasus Efsanesi (MS 100)
- Bergamalı Hekim Galenos'un Roma İmparatoru Marcus Aurelius'un Başhekimliğine Atanması (MS 169)
- Buldan Dokumacılığının Doğuşu ve Tripolis Anıtsal Sütunlu Caddesinin İnşası (MS 200)
- Dokimeion Mermerlerinden Boyalı Külliyesine ve Kızılören Ulu Camii'ne: Roma Pavonazzetto Galerileri, 13. Yüzyıl Selçuklu Dergahı ve Ahşap Kirişli Cami Mimarisi
- Dokimeion Pavonazzetto Mor Damarlı Mermerinin Roma Pantheon'una İhracatı (MS 100)
- Efesli Hekim Rufus'un Beyin-Sinir Sistemini ve Nöroanatomiyi Tanımlayan Anatomicis Eserini Yazması (MS 90)
- Efesli Hekim Soranus'un Kadın Hastalıkları ve Doğum Biliminin Temeli Gynaecologia Ansiklopedisini Yazması (MS 100)
- Hermias, yunus ve Güllük Körfezi’nin iki hafızası
- Hierapolis Plutonium (Cehennem Kapısı) Kutsal Kehaneti ve Termal Şifa Kültü
- Knidoslu Astronom Sosigenes'in Julius Caesar İçin 365.25 Günlük Julien Roma Takvim Reformunu Tasarlaması (MÖ 46)
- Montanizmin Doğuşu ve Pepouza Kutsal Şehri (MS 170)
- Pepouza Montanizminden Ulubey Kanyonuna ve Taşyaran Vadisine: Kadın Peygamberler Kutsal Kenti, Dünyanın 2. Uzun Kanyonu Cam Terası ve Gnays Kaya Çanakları
- Prieneli/Miletoslu Fizikçi ve Baş Mimar İsidoros'un İstanbul Ayasofya'sının Dev Kubbesini ve Pendantiflerini Tasarlaması (MS 532)
- Roma İmparatorluk Dönemi Parion Odeonu ve 15 km Su Kemerlerinin İnşası (MS 150)
- Sebaste (Sivaslı) Antik Kenti'nin İmparator Augustus Tarafından Kuruluşu (MÖ 20)
- Seikilos Steli Üzerindeki Şiir ve Müzik Notasyonu (MS 1.–2. yüzyıl)
- Simav Gölcük Kraterinden Gediz Abide Köyüne ve Hisarcık Su Yollarına: 1.450m Volkanik Gölet, 1920 Gediz Muharebesi Şehitliği ve Roma Taş Kanalları
- Smyrnalı Ozan Quintus'un Truva Atının İnşası ve Truva'nın Düşüşünü Anlatan 14 Ciltlik Posthomerica Epik Destanını Yazması (MS 350)
- Synnadalı Matematikçi Leon'un Anadolu'yu Kateden 9 Kuleli Optik Işık Telgraf Sistemini İcat Etmesi (MS 840)
- Şaphane'nin Alunit Madenlerinden Emet Termaline ve Dumlupınar Zaferine: Kök Boya Şap Ocakları, Borlu Sıcak Sular ve 30 Ağustos Başkomutanlık Meydan Muharebesi
- Tralleisli Bilgin Metrodorus'un İstanbul Ayasofya Mimarisini Tasarlayacak Mühendis ve Geometricileri Eğitmesi (MS 510)
- Tralleisli Hekim Alexander'ın 12 Ciltlik Tıp Ansiklopedisi Therapeutica'yı Kaleme Alması (MS 560)
- Yağcıbedir Halılarından Hisarköy Roma Termaline ve Dursunbey Su Çıktısına: Kök Boyalı Yün İlmekler, 98 °C Roma Banyoları ve Mağara Pınarları