Cepheden anma peyzajına

500 sembolik mezar ve kitabeler, Dumlupınar Şehitliği'nin anma düzenini kurar. 30 Ağustos 1992'de açılan alandaki mezarlar gerçek defin değil; savaşta yitirilenleri temsil eden işaretlerdir. Üç Komutan Anıtı Atatürk, İsmet Paşa ve Fevzi Çakmak'ı anar. Milisler Anıtı Millî Mücadele'de şehit düşen sivilleri, Mehmetçik Anıtı ise askerleri simgeler. Aynı şehitlik, komutanları, sivilleri ve cephedeki askerleri ayrı anıtlarla hatırlatır.

Büyük Taarruz, 26 Ağustos 1922'de Kocatepe'den başlatıldı ve 30 Ağustos'ta Dumlupınar'daki Başkomutan Meydan Muharebesi'yle sonuçlandı. Bu muharebeden iki gün sonra, 1 Eylül'de ordulara verilen ilk hedefin Akdeniz olduğu yönündeki emir, Dumlupınar İlk Hedef Anıtı'nın adını açıklar. Anıtın inşaatı 1964'te başladı, 1968'de kısmen tamamlandı; 1972'de ziyarete açıldı.

Kocatepe'de 1953'te anıt ve mermer yazıt kondu; bugünkü Atatürk Anıtı ve çevre düzenlemesi 1993'te tamamlandı. Bunlar, savaş zamanındaki komuta mevkiine sonradan eklenen anma katmanlarıdır. Gelibolu Tarihî Alanı ise 1915 Çanakkale muharebelerinin ayrı cephesini taşır: Eskihisarlık Burnu'ndaki Şehitler Abidesi, 1960'ta İkinci Anafartalar Zaferi'nin 45. yıldönümünde açıldı.

Dumlupınar'daki 500 sembolik mezar, anmayı bir tek taştan alana taşır; Kocatepe'deki mermer yazıt ve Gelibolu'daki abide ise kendi cephelerinin izini tutar.