EGETÜRKİYE

Gelibolu Tarihî Alanı

Bir cephe, bir anıt ve koruma statüsü değişen 33.500 hektarlık tarihî alan.

Görsel: Gelibolu Yarımadası Tarihî Alanı · Wikimedia CommonsFotoğraf kullanılamıyor
Gelibolu Yarımadası'nda anma taşları ve dikilitaş, 2019 · BulentCetinkaya CC BY-SA 4.0 · Gösterim için kırpılmıştır

Çanakkale · Savaş ve anma peyzajı

Denizden kara cephesine

Çanakkale Boğazı'ndaki harekât tek bir güne sığmaz. 18 Mart 1915'te donanma Boğaz'ı geçemedi; 25 Nisan'da yarımadada kara harekâtı başladı.

Seddülbahir'de sona eren harekât

Çanakkale Cephesi, 9 Ocak 1916'da Seddülbahir'in tahliyesiyle kapandı. Yarımadadaki anıtların ve koruma düzeninin tarihleri bu askerî takvimden sonradır.

37 proje arasından seçilen Abide

Eskihisarlık Burnu'ndaki Çanakkale Şehitler Abidesi'nin temeli 17 Nisan 1954'te atıldı; yapı 21 Ağustos 1960'ta ziyarete açıldı. Yarışmaya sunulan 37 proje arasından Doğan Erginbaş, İsmail Utkular ve Feridun Kip'in tasarımı seçildi. Abide, Çanakkale Muharebeleri'nde şehit düşen Türk askerlerini simgeler; ayaklarındaki rölyefler muharebe anlarını betimler.

Milli parktan Tarihî Alan'a

Yarımada 2 Kasım 1973'te milli park ilan edildi. Haziran 2014'te 6546 sayılı kanunla bu statü kaldırıldı ve Tarihî Alan Başkanlığı kuruldu; alan 33.500 hektar olarak tanımlanıyor. Anıtın takvimi ile alanı koruyan kurumun tarihi böylece birbirinden ayrılır. Abide'nin anma işlevini, aynı savaşa ve sonrasına bakan Cepheden anma peyzajına hikâyesiyle birlikte okuyabilirsiniz.

Savaşın ve anmanın ayrı zamanları

Bir cephe kapanır, ardından anıt kurulur. Eskihisarlık Burnu'ndaki Abide'nin ayaklarına işlenen muharebe rölyefleri, Gelibolu'da savaşın bugünkü anlatısına açılan somut eşiktir.

Bağlantılı duraklar

Bu durağın geçtiği hikâyeler

Kaynaklar

Sık sorulan sorular

Gelibolu Tarihî Alanı nerede?

Gelibolu Tarihî Alanı, Çanakkale ilinde yer alan bir savaş ve anma peyzajı olarak bu rehberde ele alınır.

Gelibolu Tarihî Alanı hakkında kaynaklara nasıl ulaşırım?

Kaynak bölümünden bu dosyanın dayanağına ulaşabilirsiniz.